Somberheid als levensdoel

De laatste jaren is de dwang van geluk een serieus probleem aan het worden, met name onder jongeren. Zonder Happy Life op Instagram, uiteraard met (soms levensgevaarlijke) selfies, word je in veel groepen niet meer serieus genomen of met argusogen bekeken. Ik vraag me af of er al onderzoek gedaan is naar de correlatie tussen achtergrond/milieu en de waarde die gehecht wordt aan (een leven op) Instagram. Als docent kreeg ik de indruk dat vooral onder meisjes, het Instagramgebruik veel intensiever was op VMBO, dan op VWO. Maar misschien was dit verschil er alleen onder schooltijd en haalden de VWO-jongeren de selfies-achterstand thuis weer in. Geen idee. 

Hoe het ook zij: er is al een tijd een tendens gaande die zegt: ‘Als je niet gelukkig bent, ligt dat helemaal aan jezelf.’ Misschien maak je de verkeerde keuzes, misschien ben je te bang, misschien ben je overmoedig.. Het maakt niet uit. Omstandigheden zijn er om te veranderen en als dat om wat voor reden ook niet zo goed lukt: eigen schuld. Nu vind ik dat al een bijzonder ongezonde ontwikkeling. Een van de resultaten is dat steeds minder mensen hulp zoeken als het even echt niet meezit. Waarvoor dan weer landelijke campagnes opgezet moeten worden, om de schaamte weg te marketen.
Maar er zijn ook mensen die domweg helemaal niet gelukkig wíllen zijn. Al staat de pot met goud recht voor hun neus: ze trappen hem liever omver, hup, zand erover, dan dat ze blij zijn met de vondst. Ogenschijnlijk zit best het een en ander mee. Maar gewoon even genieten is geen optie. Mitsen en maren, beren op de weg: denk maar niet dat dit geluk blijft! Nee. Daarom geniet een mens juist: vanuit het besef dat die gelukzalige staat altijd maar tijdelijk is. 

Bij sommigen lijkt de angst om -al is het maar heel even- in een moment van onbezorgde blijheid de controle te verliezen, prettiger dan dat ongecontroleerde moment te ervaren. Sommige mensen lijken liever gecontroleerd te lijden, dan te genieten. Genieten is nu eenmaal even de controle verliezen. In die zin moet ik de geluksgoeroes gelijk geven. Voor sommige mensen is ongelukkig zijn inderdaad een keuze. Misschien niet meteen een keuze voor ongelukkigheid, maar wel voor doelbewust het geluk temperen, omdat dat veiliger voelt. Hoe dan ook: niet ‘alles eruit halen wat erin zit’, is een keuze die tegenwoordig niet meer op prijs gesteld wordt. En die vooral jongeren een enorme druk oplegt. Tijdelijk niet lekker in je vel zitten, moet te vuur en te zwaard bestreden worden. 

De campagne ‘Hey, het is okee’, is de zoveelste loot aan de tak: ‘U zult gelukkig zijn en als dat niet zo is: zeg het. Want dat zorgen wij dat u zich beter gaat voelen.’ 
De meeste mensen willen dat natuurlijk ook, zich beter voelen. Maar soms vraag ik me af of we niet een beetje doorschieten in het idee dat geluk niet alleen maakbaar is, maar ook ten alle tijden nagestreefd moet worden. Gaat dat niet ten koste van soms even simpelweg genieten van niks bijzonders? 

3 Replies to “Somberheid als levensdoel”

  1. Als je je niet op zijn tijd eens even ongelukkig kan voelen omdat dat nu eenmaal onderdeel is van het leven, dan weet je ook niet goed wanneer je gelukkig bent, lijkt mij. We schieten door. De secondes waarin ‘happy-foto’s’ geschoten worden lijken maatstaf geworden voor de staat waarin we ons leven moeten leiden, net als miss Twiggy maatstaf was voor de maatvoering bij vrouwen. Dat 99,9% daaraan niet voldeed leek niet ter zake te doen. Nog steeds niet, eigenlijk. Ik zie dat volksstammen jongeren eraan kapot gaan. Als 50-er weet je ondertussen wel redelijk hoe het zit. Maar als jong volwassene. Nah. Vrij ingewikkeld om het op te lossen want welke zichzelf respecterende jongeling luistert naar een bejaarde wanneer er raad gegeven wordt? De nieuwe balans moeten ze zelf weer uitvogelen. Op de divan van de binnenlopende psychologen. Of een van de 5 miljoen coaches die ons land inmiddels telt.

    1. Bestrijden van ongelukkig zijn is een markt..
      ik zie wel jongeren die bewust alle social media uit hun leven bannen. Anderen zien dat ook, gaan er over nadenken. Facebook is steeds meer voor ons ouwetjes 😉

  2. Nou inderdaad. Mindfullness weken naar Turkije enzo…
    Ik denk dat jongeren een verschuiving hebben gemaakt naar Insta en Snapchat enzo. Denk jij dat jongeren helemaal van social media af gaan? Het zou wel wijzer zijn. Een beetje rust na school kan geen kwaad….

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *